Koudemiddel en de regels van 2027: R290 of R32 in een airco zonder buitenunit

Vanaf 1 januari 2027 mogen nieuwe monoblock-airco's tot 12 kW geen koudemiddel met een GWP van 150 of meer bevatten. Daarmee verdwijnt R32 (GWP 675) uit nieuwe airco's zonder buitenunit; propaan (R290, GWP 0,02) blijft. Een airco die je al hebt, mag je gewoon blijven gebruiken.

Wat is koudemiddel en wat is GWP?

Koudemiddel is de stof in een airco die warmte opneemt en weer afgeeft. Zolang het in het apparaat zit, kan het geen kwaad. Maar er lekt vaak wat weg, bij de installatie of door een beschadigde leiding.^MC

GWP staat voor global warming potential: hoeveel sterker een stof het klimaat opwarmt dan dezelfde hoeveelheid CO2. CO2 zelf heeft GWP 1. Oudere koudemiddelen zoals R410a zijn tot 2.000 keer zo sterk als CO2.^MC

Wat verandert er op 1 januari 2027?

De Europese F-gassenverordening (2024/573) zet een reeks verboden op het op de markt brengen van nieuwe apparaten. Voor airco's zonder buitenunit is dit de belangrijkste:

Vanaf 1 januari 2027 mogen plug-in airco's, monoblock-airco's, andere zelfstandige airco's en zelfstandige warmtepompen tot en met 12 kW met F-gassen met een GWP van 150 of meer niet meer op de markt.

Vrij vertaald uit de samenvatting van de Europese Commissie.^EU

Er is een uitzondering als veiligheidseisen op de plek van gebruik geen koudemiddel onder GWP 150 toelaten; dan geldt een grens van 750.^EU Onder zelfstandig verstaat de EU een apparaat dat compleet uit de fabriek komt, zonder delen met koudemiddel die op de plek zelf worden aangesloten.^EU Een airco met twee gaten in de muur valt daaronder, net als een mobiele airco.

De tijdlijn

Milieu Centraal schrijft het in gewone taal: in nieuwe mobiele airco's is een koudemiddel met lage klimaatimpact al verplicht, en vanaf 2029 ook in split-airco's.^MC

Wat betekent dit voor jou?

Je hebt al een airco

Niets. De regel gaat over het op de markt brengen van nieuwe apparaten, niet over het gebruik van wat er al hangt.^EU Laat een oude of kapotte split-airco wel altijd weghalen door een gecertificeerde monteur, zodat het koudemiddel niet vrijkomt. Een mobiele airco breng je naar de milieustraat of de winkel.^MC

Je koopt nu

Kijk op het typeplaatje of in de handleiding welk koudemiddel erin zit. Kies propaan (R290). Milieu Centraal adviseert voor een single split propaan: de totale klimaatinvloed is 60% lager dan met R32 en 80% lager dan met R410a.^MC Bij een airco zonder buitenunit is het advies hetzelfde, en vanaf 2027 is er geen keus meer.

Je twijfelt tussen een split en een monoblock

Een split met propaan kan alleen met kleine hoeveelheden, omdat propaan brandbaar is. Daarom zijn er geen multi-split airco's met propaan.^MC Voor monoblocks tot 12 kW geldt de grens van GWP 150 al vanaf 2027, voor split lucht-lucht vanaf 2029.^EU

En als je toch een split overweegt?

Voor splits loopt de overgang langzamer. Split-airco's met R410a of R407c, tot zo'n 2000 keer zo sterk als CO2, mogen sinds 2025 niet meer op de markt worden gebracht.^MC De meeste splits die nu te koop zijn, hebben R32. Voor een single split adviseert Milieu Centraal propaan. Voor een multi split is R32 voorlopig het beste alternatief, omdat er geen multi splits met propaan zijn.^MC

Koudemiddel met een hoge klimaatimpact wordt steeds schaarser en dus duurder. Milieu Centraal noemt dat een extra reden om nu al voor een klimaatvriendelijk koudemiddel te kiezen.^MC Dat geldt ook voor onderhoud: wie later koudemiddel moet laten bijvullen, heeft liever een middel dat nog volop te krijgen is.

Zo controleer je het koudemiddel

1. Zoek op het typeplaatje of in de productinformatie naar de letter R met een getal: R290, R32 of iets anders.
2. Zoek de GWP op in de tabel hierboven. Onder 150 is de grens voor nieuwe monoblocks vanaf 2027.^EU
3. Staat het koudemiddel er niet bij? Vraag het de verkoper voordat je koopt.

Is propaan in huis veilig?

Propaan is brandbaar. Daarom mag het alleen in kleine hoeveelheden worden gebruikt.^MC De EU-regel houdt daar rekening mee: als veiligheidseisen op de plek van gebruik geen koudemiddel onder GWP 150 toelaten, geldt een grens van 750.^EU Volg de handleiding voor de minimale ruimte en de plaatsing, en laat de gaten in de muur door een vakbedrijf maken.

Lekken en onderhoud

Bij een split-airco moet een monteur met een F-gassendiploma het koudemiddel vullen en de airco plaatsen, en het bedrijf moet een BRL 100-certificaat hebben.^MC Voor een mobiele airco heb je geen monteur nodig.^MC Bij een monoblock zit het koudemiddel dicht in de kast. Bij de monoblock-warmtepomp voor binnen schrijft Milieu Centraal dat de kans op lekkage kleiner is en dat de installateur geen F-gassencertificaat nodig heeft.^MC

Verder lezen

Hoe een airco zonder buitenunit werkt: airco zonder buitenunit. Wat hij verbruikt tegenover mobiel en split: monoblock, mobiel of split. Alle soorten op een rij: soorten.

Veelgestelde vragen

Mag ik mijn airco met R32 na 2027 nog gebruiken?

Ja. Het verbod gaat over nieuwe apparaten die op de markt komen.^EU

Welk koudemiddel kies ik?

Propaan (R290), met een GWP van 0,02. R32 heeft een GWP van 675.^EU

Geldt de regel ook voor een mobiele airco?

Ja, plug-in airco's vallen onder dezelfde regel van 2027.^EU Milieu Centraal schrijft dat een natuurlijk koudemiddel in nieuwe mobiele airco's al verplicht is.^MC