Airco zonder buitenunit: hoe het werkt en voor wie hij past

Een airco zonder buitenunit heeft compressor en ventilatoren in één kast binnen, tegen de buitenmuur. Hij zuigt buitenlucht aan door de ene opening en blaast warme lucht weg door de andere. Hij past bij wie buiten niets mag of kan hangen, maar hij is niet de zuinigste airco.

Hoe werkt een airco zonder buitenunit?

Elke airco verplaatst warmte. Binnen haalt hij warmte uit de kamerlucht, buiten geeft hij die warmte weer af. Bij een gewone split-airco gebeurt dat buiten in een aparte kast: de buitenunit. Tussen binnen en buiten lopen leidingen met koudemiddel.^MC

Een airco zonder buitenunit doet het allebei in één kast. Die kast hangt of staat binnen tegen de buitenmuur. Door de muur gaan twee openingen. Door de ene komt buitenlucht binnen, die langs het hete deel van het apparaat stroomt. Door de andere gaat die opgewarmde lucht weer naar buiten. De kamerlucht zelf blijft binnen en wordt gekoeld.

De Europese regels voor het energielabel noemen dit een airconditioner met twee luchtkanalen: de lucht voor de condensor komt via een eerste kanaal van buiten en gaat via een tweede kanaal weer naar buiten, en het hele apparaat staat in de kamer bij een muur.^EU In winkels heet hij vaak monoblock, wandmonoblock of airco zonder buitenunit.

Let op: monoblock betekent drie dingen

Wie zoekt op monoblock, vindt drie soorten apparaten door elkaar:

• De mobiele airco. Milieu Centraal noemt die ook monoblock.^MC Hij staat op wieltjes en heeft één slang door het raam. De EU noemt dit een airco met één luchtkanaal: hij gebruikt kamerlucht om het hete deel te koelen.^EU
• De vaste airco zonder buitenunit. Twee gaten in de muur, alles binnen. Daar gaat dit artikel over.
• De monoblock-warmtepomp. Een lucht-waterwarmtepomp in één kast, voor buiten of voor binnen.^MC Die verwarmt het water van je cv. Zie warmtepomp zonder buitenunit.

Het verschil tussen de eerste twee is groot. Een mobiele airco zuigt lucht uit de kamer aan en blaast die naar buiten. Daardoor trekt hij warme buitenlucht door kieren en het open raam weer naar binnen. Milieu Centraal schrijft dat een mobiele airco juist op hete dagen slecht koelt.^MC Een airco met twee kanalen heeft dat probleem niet, omdat hij voor het afvoeren van warmte buitenlucht gebruikt.

Wat lever je in tegenover een split?

Een split-airco heeft het hete deel buiten, waar het vrij lucht kan verplaatsen. Bij een airco zonder buitenunit moet alle lucht door twee gaten van beperkte maat. Dat heeft drie gevolgen.

1. Zuinigheid. Het energielabel laat het zien. Voor A+++ moet een split bij koelen een seizoensgetal (SEER) van 8,50 halen; een airco met twee luchtkanalen een EER van 4,10.^EU Die getallen worden anders gemeten, maar de lat voor de split ligt veel hoger. Milieu Centraal adviseert, als je een airco wilt, een split met propaan en minstens A++.^MC
2. Geluid binnen. Bij een split staat de compressor buiten. Zonder buitenunit staat hij in je kamer. Op het label van een airco met twee kanalen staat het geluid binnen in dB(A).^EU Vergelijk dat getal als je hem in een slaapkamer wilt.
3. Vermogen. Door de twee openingen kan maar een beperkte hoeveelheid lucht. Een airco zonder buitenunit is daarom bedoeld voor één kamer.

Daar staat tegenover wat hij wel heeft: geen kast aan de gevel of op het balkon, geen leidingen met koudemiddel door de muur, en het koudemiddel zit al dicht in de kast als hij uit de fabriek komt.^EU

Voor wie past hij?

Een airco zonder buitenunit is de oplossing voor een probleem met de gevel, niet voor een probleem met de rekening. Hij past als:

• je in een appartement woont en de VvE geen buitenunits op balkons of aan de gevel wil, maar twee roosters wel goedkeurt;
• je geen balkon, tuin of plat dak hebt waar een buitenunit kan staan;
• je in een monument of een beschermd stadsgezicht woont, waar een kast aan de gevel moeilijk ligt;
• je één kamer wilt koelen, bijvoorbeeld de slaapkamer onder het dak.

Mag er wel een buitenunit hangen? Dan is een single split zuiniger. Mag je helemaal niets aan de gevel veranderen? Dan blijft er een ventilator of een mobiele airco over. Een ventilator verbruikt bij 110 uur 5,5 kWh, een mobiele airco 110 kWh.^MC

Twee gaten: wie moet het goedvinden?

Geen buitenunit betekent niet dat je niemand hoeft te vragen. De twee openingen gaan door de buitenmuur. In een appartement is die gevel bijna altijd gemeenschappelijk. Het modelreglement van de notarissen noemt koelinstallaties en veranderingen aan het uiterlijk van het gebouw als iets waarvoor de vergadering van de VvE toestemming geeft.^KNB

Huur je, dan mag je volgens de Rijksoverheid niets aan de buitenkant van de woning veranderen zonder toestemming van de verhuurder.^Rijk Hoe je dat aanpakt, staat in airco zonder buitenunit in een appartement of huurhuis en in de gids appartement en huur.

Kijk naar het koudemiddel

Vanaf 1 januari 2027 mogen nieuwe monoblock-airco's tot 12 kW geen koudemiddel met een GWP van 150 of meer bevatten.^EU Het bekende R32 heeft een GWP van 675, propaan (R290) 0,02.^EU Een toestel dat je nu koopt, mag je daarna gewoon blijven gebruiken; de regel gaat over wat nieuw op de markt komt. Kies je nu, kies dan propaan. Meer in koudemiddel en de regels van 2027.

Waar let je op bij de aankoop?

1. Is het echt een airco met twee luchtkanalen, of een mobiele airco met één slang?
2. Welk koudemiddel zit erin? Propaan heeft de laagste klimaatimpact.^MC
3. Wat zegt het label: de klasse, het verbruik per uur en het geluid binnen in dB(A)?^EU
4. Kan hij ook verwarmen, en met welke klasse? Lees verwarmen.
5. Heb je schriftelijke toestemming van de VvE of verhuurder voor de gaten?

Wat hij per jaar kost, staat in monoblock, mobiel of split: verbruik naast elkaar en in de gids kosten en verbruik.

Veelgestelde vragen

Hoe werkt een airco zonder buitenunit?

Alles zit in één kast binnen tegen de buitenmuur. Door de ene opening komt buitenlucht binnen, door de andere gaat de warmte naar buiten. De EU noemt dit een airconditioner met twee luchtkanalen.^EU

Is hij zuiniger dan een mobiele airco?

Hij heeft het nadeel van de mobiele airco niet: hij trekt geen warme buitenlucht door het open raam naar binnen. Milieu Centraal raadt de mobiele airco af omdat die op hete dagen slecht koelt.^MC Vergelijk het verbruik per uur op het label.

Is hij zuiniger dan een split-airco?

Meestal niet. Voor A+++ moet een split een SEER van 8,50 halen, een airco met twee luchtkanalen een EER van 4,10.^EU

Heb ik toestemming nodig?

In een appartement meestal van de VvE, in een huurhuis van de verhuurder. De gaten gaan door de buitenmuur.^KNBRijk